Black spot zit in de genen

Black spot zit in de genen

Vorig jaar tijdens de jubileum tweedaagse op excursie bij de genereuze familie Ilsink van Interplant ving ik een zeer verontrustend zinnetje op van de pater familias: “Alle rozen hebben ziektes”. Dat zei hij, letterlijk. En ik beschouw hem als een groot rozenexpert.
Hij kan het weten. Hij heeft zijn leven lang gewijd aan rozenselecties. En nog steeds is er geen veredelaar ooit in geslaagd om de gevreesde black spot uit te bannen. Het zit gewoon standaard in de genen. Net zoals een mens verkouden kan worden of een hond kennelhoest kan oplopen. Het is voor buitenstaanders een verbijsterend langdurig, ingewikkeld proces om uit honderden selecties een roos te creëren die voldoet aan eisen die de familie Ilsink zich gesteld heeft.

En toch.., dat zinnetje: “Rozen hebben nu eenmaal ziektes”, klinkt heel relativerend. Terwijl alle Kordessen, Tanteau’s en Harknessen van deze wereld ‘gezonde’ rozen op de markt aanprijzen. Want ‘gezond’ is verkoopargument nummer een. Harkness houdt in zijn catalogus nog een slag om de arm met de slimme formulering: “Our new varieties are as healthy as possible”.

Op de proefvelden van Interplant staan duizenden nog niet bestaande rozen. Het zijn wel rozen maar hebben nog geen bestaansrecht. De meesten verdwijnen op de composthoop. Het zijn allemaal testexemplaren waaruit misschien een goeie roos tevoorschijn komt. Sommigen hebben vlekjes, sommigen niet. En de zomer van 2016 was de ultieme regenzomer, dus kans op vlekjes alom. Op die proefvelden was ook goed waarneembaar hoe goed een roos regen kan verdragen. Maar dit terzijde.

Mijn rozen hadden afgelopen zomer ook vlekken, gele blaadjes, zwarte stippen. Vooral tussen de eerste en de tweede bloei verschijnt het ziekte euvel. Rozen die ernstig waren aangetast heb ik zwaar teruggesnoeid en kwamen weer redelijk gezond tot leven. Maar mijn Gloire de Dyon uit 1853 heeft de black spot uitgevonden, niet te peilen zo aangetast. Ik heb ook een tijdje het Franse spuitmiddel: Maladies des Rosiers, (bij Franse tuincentra), gebruikt. Het werkt wel enigszins maar spuiten blijft toch een vervelende bezigheid. Ik bezit ook een paar uitmuntende rozen die volledig vlekkenvrij zijn. Dat zijn de Amerikaanse Francis E. Lester uit 1946, Dortmund van Kordes uit 1955 en Lavender Dream uit 1984 van Interplant.
De gezondste rozen stammen dus niet noodzakelijk uit 2016 om weinig kans op black spot te hebben.

Net zoals de familie Ilsink van Interplant moet je als rozenliefhebber een beetje geluk hebben. En goed kunnen incasseren als je roos onder de vlekken zit.
Bij Interplant gooien ze jaarlijks duizenden rozen weg omdat ze niet deugen.

Tekst
Kees Mirande
9 juni 2017