Rozen stekken
3 augustus 2020 311 bekeken

Rozen stekken

Het vermeerderen van gecultiveerde rozen is een vak dat u het best aan ervaren kwekers kunt overlaten. Naast het populaire oculeren kunnen rozen ook gestekt worden. Succes van een nieuwe plant via deze methode hangt af van verschillende factoren en ervaring speelt een rol.

Professioneel rozen kweken omvat het ontwikkelen van nieuwe soorten tot en met het effectief vermeerderen van soorten, geschikt voor de verkoop. Dan volgt het traject van afzet. Tijd, geluk en geduld zijn verweven met het vak rozen kweken. Een bedrijfstak die drijft op vele rozenklassiekers en jaarlijks nieuwe soorten, ontstaan uit kruisingen van 2 of meer rozen met een doorlooptijd van rond de 10 jaar.

Voor tuinliefhebbers

Voor tuinliefhebbers is stekken van plantjes heel normaal, maar er zijn weinig mensen die rozen stekken denk ik. Toch is zo’n experiment voor een privé-tuinier wel een uitdaging. Een rozentak in 9 maanden te zien veranderen in een wonderschoon bloeiend plantje.

Niet alle rozen mag u stekken

In veel gevallen hebben kwekers geïnvesteerd om een kwaliteitsroos te kweken. Bedrijven beschermen hun gekweekte rozen vaak en dan mogen die niet door anderen vermeerderd worden, tenzij daar een licentie voor wordt overeengekomen. Namen van rozen gaan vaak vergezeld met het registratiekenmerk achter de roosnaam en dan is commercieel vermeerderen door een particulier niet toegestaan.
Staan er in uw tuin rozen met een herinnering die u wilt behouden voor de zekerheid, dan is een jongeling opkweken door middel van stekken een oplossing.
De kans van slagen is het grootst bij de kleine rozen, trosrozen en wilde rozen.

Twee methoden rozen stekken

De kans van slagen hangt af van de tak en de grond waarin deze wordt geplant. U kunt het eenvoudig houden met een 50% kans van slagen volgens methode 1, maar wanneer u een serieus resultaat verwacht, is het aan te bevelen om het goed aan te pakken volgens methode 2. Vanaf begin augustus tot en met september is de juiste periode.

Principe van rozen stekken

Alle eigenschappen van de roos zitten in de tak. Gebruik een gezonde tak die dit jaar gebloeid heeft met een gemiddelde ‘taktaaiheid’. Niet nabij de grond, want daar is het meestal wat houtig. Niet bovenin, het meest flexibel deel is te buigzaam en te dun. De ‘grond’ moet wat zanderig zijn met rozengrond eromheen, die moet luchtig zijn en waterdoorlatend. Verder is indirect licht en vochtigheid nodig.
De kans van slagen wordt groter wanneer je stekpoeder of stekgel gebruikt. Dit middel stimuleert de wortelgroei. Kies een biologische product, bijvoorbeeld BioClone gel. Zorg in de eerste maand voor voldoende vochtigheid, eigenlijk luchtvochtigheid rondom de tak, want in te natte grond zal de tak gaan rotten. Na 3 tot 6 weken zullen wortels gevormd zijn, maar het duurt ongeveer 9 maanden om zeker te zijn dat de stek een echte plant gaat worden.

Stektak
Een rozenstek om in een pot te planten

Stekken methode 1

Je hebt weinig nodig om te slagen of te zakken. Een afgeknipte rozentak met een dikte van een houten potlood HB en circa 20 cm lang. Verwijder de onderste bladeren en laat 2 gezonde blaadjes (met deelblaadjes) bovenin zitten, want die zijn even de hulpmotor in dit traject van opgroeien. Duw de stekels weg over de onderste 10 cm van de tak. Knip de onderzijde van de tak een beetje schuin af ongeveer 0,5 cm onder een ‘oog’, de okselknop. Maak enkele ondiepe sneden met een mesje in de bast of schraap de bast van de tak weg over een lengte van circa 2 cm. De dunne bast wordt verwijderd tot het cambium, bedoeld als zone voor uitgroeiende wortels. De tak is gereed om circa 10 cm in de grond te steken. Dat kan in een pot of in de ‘volle’ grond. Zorg voor zanderige grond omgeven door luchtige potgrond. Geef flink water na het planten en daarna 1x per week. Hang een label aan de tak met soortnaam en datum van planten. Na ongeveer 3-6 weken kunt u zien of er groei zit in de stek. Bij normale omstandigheden vallen de bestaande en nieuw gegroeide bladeren van de tak rond de winter en in het voorjaar komt de echte doorgroei en bloei of het wordt een bruine tak zonder wortels…

Stekken methode 2

Behandel de tak als bij methode 1. Omdat de luchtvochtigheid belangrijk is gebruikt u nu een soort stolp, een dikke 1,5 of 2 liter plastic fles met een kleine opening aan de bovenkant die open blijft voor de ventilatie en knip de bodem weg. Stem de lengte van de tak af op de ‘stolp’. Gebruik stekpoeder of beter stekgel op het onderste deel van de tak met verwijderde bast of insnijdingen over circa 2 cm. Met een houten potlood een plantgaatje maken, de tak plaatsen en de grond rondom de stek goed aandrukken. Na het planten en water geven de ‘stolp’ over de plant zetten tot op de grond. Zet de pot in daglicht in de schaduw, dus niet in de zon. Na verloop van tijd ontstaat er voldoende luchtvochtigheid boven de grond in de stolp. Na circa 4-6 weken groeien er nieuwe blaadjes en wortels aan de tak. Nu kan de ‘stolp’ hoger afgesteld worden zodat er lucht vanaf de onderzijde kan circuleren, de luchtvochtigheid wordt dan lager. Na korte tijd kan de stolp verwijderd worden.
In de winter de pot op een beschutte plek zetten. De plant komt in rust, de bladeren vallen en vanaf maart/april komt het moment van het succes met nieuw blad. Voor de zekerheid in de na-winter, in maart/april verpotten in een grotere pot met wat voeding erbij. Gelijk kan de wortelgroei bekeken worden. Begin juni, als de plant goed is gegroeid, kunt u hem in de volle grond planten, wacht nog een poosje of laat de plant in pot staan.

Met een beetje geluk of pech

In een tak zit flink wat groeipotentie. In het begin kan dat na enkele weken zichtbaar zijn en er ontstaan nieuwe uitlopers met blad. Soms is dat positief bedrieglijk, juich niet te vroeg, want met pech, als er geen goede wortelontwikkeling op gang is gekomen, volgt alsnog het einde vóór de winter. Wanneer de tak zich thuis voelt, doorzet en aardt in z’n potje of volle grond, dan is het een feest, een nieuwe plant in wording, eigen kweek.

Het eerste succes voor mij waren stekken volgens methode 1 van Rosa ‘Veilchenblau’. Zes takken in augustus vorig jaar zo in de zanderige grond geplant. Drie hebben al gebloeid in dit voorjaar en de drie andere takken hielden het voor gezien, zonder wortels.

Tekst en afbeelding Hans Homburg

Vorige Lees over rozen in het archief 1972-2020
Volgende Excursie 's Gravenmoer en Den Hout 5 sept 2020

You might also like

Verslag tentoonstelling ‘De Rozenkoningin’ 17 augustus 2017

Op donderdag 17 augustus 2017 de tentoonstelling aquarellen van Geertruida Gorter – ten Cate Hoedemaker bekeken in het Museum Bussemakerhuis in Borne. Het laatst overgebleven fabrikeurshuis in Overijssel. Jan Bussemaker

Doop van de Kordes roos ‘Orangerie’ op 2 juli 2017

Uitnodiging van Luc Van Esser aan de leden van de Nederlandse Rozenvereniging om op zondag 2 juli 2017 vanaf 10:30 uur aanwezig te zijn voor de doop van de Kordes

Nieuwjaarsbijeenkomst za 13 januari 2018 in Museum MORE te Gorssel

De Nieuwjaarsbijeenkomst is traditiegetrouw dé bijeenkomst om elkaar te spreken, een mooi rozenjaar toe te wensen en het laatste nieuws te horen voor 2018. Op zaterdag 13 januari 2018 vanaf