9 juli 2019 78 Views

Rozenvereniging Nos Jungunt Rosae 1891-1993

Op 10 november 1891 werd de eerste rozenvereniging van Nederland opgericht, de Vereeniging ter bevordering der rozenteelt en kreeg de naam Nos Jungunt Rosae met de betekenis: Ons verenigen de rozen.

De plechtigheid van oprichting vond plaats in de woning van P.L. Baudet in de Biltstraat te Utrecht. Verder waren aanwezig dhr. N. de Zwaan, uitgever, dhr. W.P. Ingenegeren, liefhebber uit Utrecht, A.G.M. Richard, kweker uit Naarden en F.F. van Walsum, rozenkweker uit Vught.

In de loop van 1891 ontstond de behoefte om een rozenvereniging op te richten naast de bestaande tuinbouwverenigingen, voor zowel liefhebbers als kwekers. De vereniging stelde zich ten doel de rozencultuur met alle haar ten dienste staande middelen te bevorderen. Dat bevorderen van de rozencultuur werd gedaan met het organiseren van jaarlijkse rozendagen waarbij kwekers en amateur-kwekers zelf gewonnen of gekweekte rozen presenteerden. Deze manifestaties groeide uit tot een doelstelling om in Nederland rozenkeuringen te houden op proefvelden in Utrecht en Aalsmeer. En als grootste uitdaging was het doel gegroeit om in Nederland openbare rosaria te bevorderen.

Op 22 oktober 1910 werden de statuten en het huishoudelijk reglement bij Koninklijk Besluit no. 65 goedgekeurd en de vereniging werd hiermee een rechtspersoon. In 1941 werd een volgende bestaansperiode van 29 jaar en 11 maanden aangegaan.

Het eerste rosarium werd aangelegd in Utrecht

Het eerste Rosarium werd op initiatief en door Nos Jungunt Rosae gerealiseerd in Utrecht, gelegen ten noorden van het huidige Wilhelminapark. Het plan werd in 1910 gemaakt en men richtte zich tot B. en W. van Utrecht om een Rosarium te mogen aanleggen in een deel van het stadsplantsoen. Op 7 juni 1913 werd dit Rosarium in gebruik genomen met medewerking van de gemeente Utrecht en dit Rosarium is na 106 jaar nog steeds te bezichtigen en ziet er prachtig uit. Zie het artikel over dit Rosarium Utrecht  en in de fotogalerij


Krantenartikel uit 1910.
Klik op de afbeelding voor een vergroting.

Twee weken daarna werd op 21 juni 1913 het tweede rosarium ingewijd tijdens stromende regen in de tuin van het Vredespaleis in Den Haag. Later volgden rosaria in Sonsbeek bij Arnhem (1915), Meppel (1929), Amersfoort, Venlo en Driebergen. Ook in het Amsterdamse Vondelpark werd in 1936 een groot rosarium opengesteld met medewerking van de vereniging Nos Jungunt Rosae. In 1931 werd het hoogtepunt bereikt van de vereniging met 557 leden, ereleden en donateurs.

Penning 35-jarig bestaan 1891-1926

In het jaar 1926 bij het 35-jarig bestaan werd nog een bronzen penning gemaakt bij Begeer, en toen telde de vereniging 417 leden.

Mevrouw Annemarie Schüller kreeg deze penning op 1 juli 1958 bij het overlijden van haar grootvader. Haar overgrootvader Nicolaes Vels Heijn (1859-1934) had een tuinbouwopleiding en had een grutterszaak en een veevoederhandel in Amersfoort en was van 1914 tot 1934 wethouder van bedrijven en loco-burgemeester te Amersfoort. Hij was bestuurslid van verschillende verenigingen, waarschijnlijk ook lid of bestuurslid van Nos Jungunt Rosae geweest. Bijgaand een familiefoto van 7 juli 1928 om de sfeer uit te drukken.

Museum Flehite in Amersfoort bezit een portret van hem, geschilderd in 1931 door Jac. Eriks, Nicolaes Vels Heijn

Op de foto zit Nicolaes Vels Heijn in het midden met hoed, omringd door het gezin van zijn zoon Dirk helemaal links (grootvader van Annemarie). Midden-achter, de vader van Annemarie, Nico.


Klik op de foto voor een vergroting

Een vereniging van deskundigen en van stand

In juli 1935 behaagde het Koningin Wilhelmina het beschermvrouwschap op zich te nemen waaruit blijkt dat de vereniging veel aanzien genoot. Van 1911 tot haar overlijden in 1934 was Koningin-Moeder Emma beschermvrouwe van de vereniging. Het ledenbestand bestond uit kwekers en liefhebbers, maar ook een deel uit adel met de tilels graven, gravinnen, baronnen, baronessen, jonkheren en jonkvrouwen die riante tuinen hadden met belangstelling voor rozen. 

Naast de grote successen voor de rozencultuur in Nederland heeft de vereniging zeker moeilijke jaren doorgemaakt met de crisis in de 30-jaren, twee wereldoorlogen, een teruglopend ledenbestand tot slechts 56 leden.
In 1959 werd een nieuwe naam gekozen, Vereniging ter bevordering der Rozenteelt met de naam De Roos, de vereniging trad weinig naar buiten.

Op 1 juli 1993 kwam na ruim 102 jaar, door gebrek aan belangstelling om haar doelstellingen te verwezelijken met haar leden, een sneu einde aan deze ooit bloeiende en krachtdadige vereniging. Gelukkig kunnen we in enkele gevallen nog genieten van enkele rosaria die dankzij deze vereniging zijn gerealiseerd en behouden.


Foto van de penning Nos Jungunt Rosae 1891-1926 waarbij de kleur brons goed overkomt.
De penning heeft een diameter van 47 mm en is 4 mm dik.
Klik op de foto voor een vergroting

Nederlandse Rozenvereniging

De Nederlandse Rozenvereniging werd opgericht op 17 september 1966. Onder voorzitterschap van de heer Mr. G.J. de Lint werd de oprichtingsvergadering gehouden met 17 personen in het Paviljoen Westbroekpark te ’s-Gravenhage. De oprichting van de vereniging had vooral te maken met het voornemen van het gemeentebestuur van ’s Gravenhage om het Westbroekpark met haar rosarium op te doeken. Waarschijnlijk heeft ook meegespeeld dat particulieren geen lid meer konden worden van Nos Jungunt Rosae. 

De net opgerichte vereniging formeerde een soort actie-comité om haar invloed te gebruiken en wist te voorkomen dat het Westbroekpark met het rosarium werden verwijderd, en met succes. Het is tot vandaag de dag gelukkig een toonaangevend Rosarium met een zeer uitgebreide collectie rozen, die gekweekt, gekeurd en op de markt zijn gebracht vanaf het jaar 2000, uitzonderingen daargelaten.

Internationaal Rozenconcours in het Westbroekpark te Den Haag vanaf 1961

In het Westbroekpark Den Haag worden rozenkeuringen gehouden vanaf 1961. Dit jaar wordt het 59e internationaal Rozenconcours gehouden op zaterdag 13 juli, voor het eerst dit jaar is het Concours én de Dag van de Roos samengevoegd, zie de informatie op de pagina Dag van de Roos 13 juli 2019

Achtergrond van het Westbroekpark en het Rosarium staat in het artikel Dag van de Roos 15 juli 2018


Referenties artikel Nos Jungunt Rosae en Nederlandse Rozenvereniging

  • Bronzen penning 1891-1926 van Annemarie Schüller / geschonken door haar aan Hans Homburg
    naar aanleiding van het 60-jarig jubileum van het Rosarium Vondelpark, ontwerp 1958.
  • Informatie van Piet Bakker.
  • Het boek: Rozenteelt in Nederland van Gerrit Kleis (2007).
  • Geschiedenis Nederlandse Rozenvereniging (link) door Frans W. Wegman (1991).

Tekst en afbeeldingen van de penning, Hans Homburg

Previous Tuinen van leden in juni 2019
Next Verslag uitreiking Gouden Roos van Den Haag 13 juli 2019

You might also like

Kerst- en Nieuwjaarswensen uit binnen- en buitenland

Beste leden en toekomstige leden, Het bestuur van de vereniging wenst u gezellige Kerstdagen en een gelukkig Nieuwjaar met bijgaande ‘digitale kaart’. Met een historische tuinroos van vóór 1800 uit

Nieuwjaarsbijeenkomst 12-01-2019 Den Haag

De Nieuwjaarsbijeenkomst wordt in Den Haag gehouden op zaterdag 12 januari 2019 van 11:00-14:00 uur. Locatie Den Haag, President Kennedylaan 1, in Brasserie Berlage. Brasserie Berlage is gelegen achter museum

Herfst Fair Botanische Tuin Kerkrade 24 september 2017

EEN KIJKJE NEMEN EN GENIETEN OMDAT WE HET NAJAAR PAS ECHT GEZELLIG WILLEN MAKEN Op zondag 24 september 2017 van 10:00 – 17:00 uur organiseert de Botanische Tuin Kerkrade weer